Η 24η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης για την Αρμενική Γενοκτονία και τιμάται κάθε χρόνο από την Αρμενική διασπορά. Σήμερα, συμπληρώνονται 111 χρόνια από την έναρξη της Γενοκτονίας των Αρμενίων, της πρώτης γενοκτονίας του 20ού αιώνα, κατά την οποία περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι εξοντώθηκαν συστηματικά από τις Οθωμανικές αρχές την περίοδο 1915-1918. Η 24η Απριλίου, ημέρα σύλληψης και εκτέλεσης 250 επιφανών Αρμενίων στην Κωνσταντινούπολη, έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Ημέρα Μνήμης.
Η εξόντωση του αρμενικού πληθυσμού αποτέλεσε κορύφωση μιας μακράς περιόδου διωγμών, που ξεκίνησε ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα με τις σφαγές στο Σασούν και τις μαζικές εκτελέσεις της διετίας 1895-1896. Παρά τις αρχικές ελπίδες που δημιούργησε η επικράτηση των Νεοτούρκων το 1908, οι διώξεις συνεχίστηκαν, με αποκορύφωμα τα γεγονότα στα Άδανα το 1909.
Το σχέδιο οργανωμένης εξόντωσης τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή το 1915 από τον τότε Υπουργό Εσωτερικών Ταλαάτ Πασά, με εκτοπίσεις, πορείες θανάτου και μαζικές σφαγές σε ολόκληρη την Ανατολική Μικρά Ασία. Παρά το εύρος του εγκλήματος, η διεθνής κοινότητα δεν προχώρησε σε τιμωρία των υπευθύνων μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, γεγονός που αξιοποιήθηκε αργότερα ως «παράδειγμα ατιμωρησίας», όπως καταγράφεται σε ιστορικές πηγές.
Η αναγνώριση της Γενοκτονίας υπήρξε επί δεκαετίες αντικείμενο πολιτικών αντιπαραθέσεων. Μέχρι το 2015, 25 χώρες και σημαντικοί διεθνείς οργανισμοί είχαν αναγνωρίσει επίσημα το έγκλημα, ενώ η Γερμανία προχώρησε τότε για πρώτη φορά στη χρήση του όρου «γενοκτονία», αναγνωρίζοντας την ιστορική ευθύνη της ως συμμάχου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος, εξακολουθεί να μην αποδέχεται τον όρο «γενοκτονία», υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για στρατιωτική επιχείρηση σε συνθήκες πολέμου και ότι ο αριθμός των θυμάτων ήταν μικρότερος. Παρά ταύτα, η διεθνής πίεση για πλήρη αναγνώριση παραμένει ισχυρή.
Οι εκδηλώσεις μνήμης σε όλο τον κόσμο τιμούν τα θύματα και υπενθυμίζουν την ανάγκη ιστορικής δικαίωσης, αλλά και επαγρύπνησης απέναντι σε κάθε μορφή εθνοκάθαρσης και μαζικής βίας.
